Τρίτη, 27 Δεκεμβρίου 2011

Romancero Gitano





















01. Του ανέμου και της παινεμένης Τραγούδι: Αρλέτα
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης | Στίχοι: Federico Garcia Lorca & Οδυσσέας Ελύτης
Ντέφι χτυπώντας το φεγγάρι | χορεύει κι έρχεται με χάρη, | έρχεται μες στις ερημιές | από το φως ασημωμένη | μικρή τσιγγάνα η Παινεμένη. | Ως τη θωρεί πετιέται πάνου | ο Άνεμος ο ακοίμιστος, | Πουνέντες άντρας πονηρός | κοιτάει τη μικρή κοιτάει | κι ολόγλυκα της τραγουδάει: | Μικρούλα μου άσε να σηκώσω | το φουστανάκι σου να ειδώ | άσε με λίγο να σ' αγγίξω | και της κοιλίτσας σου ν’ ανοίξω | το ρόδο το γαλαζωπό. | Πετάει το ντέφι τρομαγμένη | και τρέχει, τρέχει η Παινεμένη, | ξοπίσω της ακολουθεί | Άνεμος άντρας που κρατεί | μια σπάθα, σπάθα αστραφτερή. | Άχου το κύμα πώς χλομιάζει | ο κάμπος άκου πώς στενάζει | παίζει των ίσκιων η φλογέρα | μέσα στο σκοτεινό αγέρα: | Τρέχα Παινεμένη τρέχα | κι όπου να ‘ναι θα προφτάσει | ο Άνεμος και θα σ’ αρπάξει, | να τος χιμάει από ψηλά | γλείφεται γλώσσες τις εννιά. | Στο πρώτο σπίτι η Παινεμένη | χώνεται μέσα αλαφιασμένη | την αρωτάνε να τους πει | και κείνη λέει κι ανιστορεί. | Ενώ απ’ τη λύσσα του θερίο, | ο Άνεμος γυρνάει στο κρύο | παίρνει το σπίτι και το ζώνει | τα κεραμίδια του δαγκώνει.

02. Η καλόγρια η τσιγγάνα Τραγούδι: Αρλέτα
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης | Στίχοι: Federico Garcia Lorca & Οδυσσέας Ελύτης
Βουνά και σύγνεφα μακριά σ' όλα τριγύρω σιγαλιά | τα λιόφυτα γαληνεμένα και τα σπιτάκια ασβεστωμένα. | Σ' ένα αχερόχρωμο πανί κεντά η καλόγρια η μικρή | άχου, τι όμορφα κεντάει το χεράκι της πως πάει. | Βάνει πουλιά, βάνει δεντριά, και τ' άστρα τα χρυσά | βάνει στις τέσσερις τις κόχες τέσσερις αγριομολόχες. | Σ' ένα αχερόχρωμο πανί κεντάει η καλόγρια η μικρή | μα κάθε τόσο αναστενάζει και κάτι με το νου της βάζει. | Λίγο το χέρι σταματά μες στον αέρα και κοιτά | στα μάτια της π' ανοιγοκλείνουν δυο καβαλάρηδες περνούν. | Κι ύστερα πάλι στο πανί ξεσπάει η καλόγρια η μικρή | τι ποτάμια, τι χορτάρια, τι λιοτρόπια, τι φεγγάρια | πλάσματα της αρεσιάς της τής ονειροφαντασιάς της.

03. Η παντέρμη Τραγούδι: Αρλέτα
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης | Στίχοι: Federico Garcia Lorca & Οδυσσέας Ελύτης
Σκάβουν το χώμα οι πετεινοί | σκάβουν ζητώντας την αυτή | την ώρα που στα σκοτεινά | βγαίνει η Παντέρμη και γυρνά. | Μαύρη μαυρίλα ειν' η ψυχή της | κι ωχρό μπακίρι το πετσί της | τα στήθια της ωσάν τ' αμόνια | που τα χτυπούν χωρίς συμπόνια. | -Παντέρμη, τι ζητάς εδώ | μόνη σου δίχως σύντροφο; | -Κι αν είναι κάτι που ζητώ | πε μου, σε γνοιάζει εσένανε; | Ζητάω εκείνο που ζητώ | ζητάω την ίδια εμένανε. | -Παντέρμη, πες ποιος ο καημός σου | ποιος ο αγιάτρευτος καημός σου; | -Ποιός ο καημός μου; | Μαύρη πίσσα εγίνη η λινή μου η πουκαμίσα | και μες στο σπίτι σαν τρελή | σούρνω το ξέπλεκο μαλλί. | -Παντέρμη, λούσε το κορμί σου | λουσ' τό χελιδονόνερο | κι άσε κυρά μου την ψυχή σου | ασ' τη να βρει αναπαμό. | Άχου, τσιγγάνικες ψυχές | κι ολόκρυφες νεροσυρμές | πίκρες μαζί και θάματα | στα μακρινά χαράματα.

04. Ο Αντόνιο Τόρες Χερέντια στο δρόμο Τραγούδι: Αρλέτα
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης | Στίχοι: Federico Garcia Lorca & Οδυσσέας Ελύτης
Κάτου στης ακροποταμιάς το μονοπάτι περπατάει | κρατώντας βέργα λυγαριάς και στη Σεβίλλια πάει. | Τα κατσαρά του γυαλιστά πέφτουν στα μάτια του μπροστά | στην όψη του είναι μελαμψός από του φεγγαριού το φως. | Κάποτε λίγο σταματά, κόβει λεμόνια στρογγυλά | τα ρίχνει το νερό να στρώσει και να το χρυσαφώσει. | Εκεί στης ακροποταμιάς το μονοπάτι να, τον φτάνουν | κάτω απ' τα κλώνια μιας φτελιάς χωροφυλάκοι και τον πιάνουν. | Αποβραδίς η ώρα οχτώ τον σέρνουν σε κελί μικρό | απέξω κάθονται φυλάνε πίνουν ρακί και βλαστημάνε.

05. Ο θάνατος του Αντόνιο Τόρες Χερέντια Τραγούδι: Αρλέτα
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης | Στίχοι: Federico Garcia Lorca & Οδυσσέας Ελύτης
Ξάφνου στον ποταμό από πέρα φωνές ξεσκίσαν τον αγέρα. | Έμπηγε κάπρου δαγκωνιές μες στα ψηλά ποδήματα | χίμαγε κι έκανε βουτιές σαν δελφινιού πηδήματα. | Η τραχηλιά του η κρεμεζιά μούσκεψε μες στα αίματα | μα οι κάμες ήταν, ήταν έξι και δεν εμπόραε πια ν' αντέξει. | Αχ, Αντονίτο Ελ Καμπορίο, φεγγαρομελαμψέ μου | κι ασπρογαρούφαλέ μου. | Αχ, Αντονίτο Ελ Καμπορίο, π' άξιζες μια βασίλισσα | μνημόνεψε την Παναγιά τι τώρα θα σε φάει το κρύο | τι τώρα θα πεθάνεις πια. | Στην άκρη εκεί του ποταμού τρεις γλώσσες βγήκε το αίμα του | τρεις γλώσσες βγήκε το αίμα του στην άκρη εκεί του ποταμού | κι ανάγειρε την κεφαλή με τα σφιγμένα χείλη | και τότε πια καμιά φωνή μόνο εφωτίστη ο ουρανός | κι άγγελος βεργολυγερός ήρθε και τ' άναψε καντήλι.

06. Του πικραμένου Τραγούδι: Αρλέτα
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης | Στίχοι: Federico Garcia Lorca & Οδυσσέας Ελύτης
Εικοσιτρείς του Θεριστή | στου Πικραμένου την αυλή | πάνε και λεν, πάνε και λένε: | «Αν το μπορείς δυστυχισμένε, | στο περιβόλι σου έβγα απόψε | και τα λουλούδια σου όλα κόψε. | Γράψε στη θύρα σου σταυρό | βάλε από κάτω τ' όνομά σου | τι θα φουντώσουν στα πλευρά σου | ταχιά τσουκνίδες κι αγριάδες. | Πάρε κεριά, πάρε λαμπάδες | μάθε τα χέρια να σταυρώνεις | κι απάνω από την ερημιά | γέψου της νύχτας τη δροσιά | τι πριν περάσουν μήνες δυο | θα κείτεσαι στο σάβανο». | Στους ουρανούς ταχιά προβαίνει | ο ταξιάρχης και πηγαίνει | πού 'χει το σύννεφο σπαθί | στράφτει και πάει και δεν μιλεί. | Εικοσιτρείς του Θεριστή | μέσα στην έρμη την αυλή | τα μάτια ανοίγει ο Πικραμένος | της μοίρας ο σημαδεμένος | κι εικοσιτρείς τ' Αυγούστου | γέρνει και τα πικροσφαλεί.

07. Χαμός από αγάπη Τραγούδι: Αρλέτα
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης | Στίχοι: Federico Garcia Lorca & Οδυσσέας Ελύτης
-Τι είναι κείνο που φωτά, Μάνα, στα δώματα ψηλά; | -Κοιμήσου γιε μου κι ειν' αργά σήμανε η ώρα έντεκα. | -Μάνα, στα μάτια μου για δες, λάμπουνε τέσσερις φωτιές. | -Δεν είναι τίποτα, έλα πια, ειν' τα μπακίρια αστραφτερά. | Μέσα στη νύχτα και στη ζέστη φέγγαν οι τοίχοι απ' τον ασβέστη. | Τη φυσαρμόνικα γλυκά παίζανε Σεραφείμ γλυκά. | Μέσα στη νύχτα και στη ζέστη φέγγαν οι τοίχοι απ' τον ασβέστη. | -Μάνα μου, ευθύς που ξεψυχήσω μηνύσετέ το στους ανθρώπους | σ' όλη τη γη, σ' όλους τους τόπους | κατά Βοριά κατά Νοτιά μαντάτα στείλετε πικρά. | Μέσα στη νύχτα και στη ζέστη φέγγαν οι τοίχοι απ' τον ασβέστη. | Κι οι πόρτες τ' ουρανού χτυπούσαν κι όλα τα δάση αχολογούσαν | ψηλά δεν έβλεπες κανέναν κι οι φλόγες φούντωναν ολοένα.

08. Μαργαρίτα, Μαγιοπούλα Τραγούδι: Αρλέτα
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης | Στίχοι: Ιάκωβος Καμπανέλλης
Είχα φυτέψει μια πορτοκαλιά | που την εζήλευε όλη η γειτονιά | Που την εζήλευε όλη η γειτονιά | είχα φυτέψει μια πορτοκαλιά | Αχ, Μαργαρίτα Μαγιοπούλα | Αχ, Μαργαρίτα Μαγιοπούλα | Αχ, Μαργαρίτα μάγισσα | Πρωί, πρωί την πότιζα φιλιά | το δειλινό την πήραν τα πουλιά | Το δειλινό την πήραν τα πουλιά | Πρωί, πρωί την πότιζα φιλιά

09. Όμορφη πόλη Τραγούδι: Αρλέτα
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης | Στίχοι: Γιάννης Θεοδωράκης
Όμορφη πόλη φωνές μουσικές | απέραντοι δρόμοι κλεμμένες ματιές | ο ήλιος χρυσίζει χέρια σπαρμένα | βουνά και γιαπιά πελάγη απλωμένα | Θα γίνεις δικιά μου πριν έρθει η νύχτα | τα χλωμά τα φώτα πριν ρίξουν δίχτυα | θα γίνεις δικιά μου | Θα γίνεις δικιά μου πριν έρθει η νύχτα | τα χλωμά τα φώτα πριν ρίξουν δίχτυα | θα γίνεις δικιά μου | Η νύχτα έφτασε τα παράθυρα κλείσαν | η νύχτα έπεσε οι δρόμοι χαθήκαν

10. Αφροδίτη Τραγούδι: Αρλέτα
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης | Στίχοι: Μιχάλης Κακογιάννης
Αφροδίτη, δώσε να νοιώσω τη χαρά της αγάπης | κι όχι, κι όχι την τρέλα της | ούτε το, ούτε το άγριο πάθος, Αφροδίτη | Μέσ’ το σπίτι, νάχω τη στέγη για ουρανό | κι η αγκαλιά μου νάναι, νάναι το άντρο μου | τ’ απάνε, τ’ απάνεμο λιμάνι, Αφροδίτη | Στην καρδιά μου του έρωτα δώσε τα φτερά, Αφροδίτη | κι’ από, κι’ από τα βέλη του γλύτωσέ με | γλύτωσέ με απ’ τα φαρμάκια, Αφροδίτη

11. Αγάπη μου Τραγούδι: Αρλέτα
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης | Στίχοι: Γιάννης Θεοδωράκης
Αστέρι μου, φεγγάρι μου, της άνοιξης κλωνάρι μου | κοντά σου θά 'ρθω πάλι, κοντά σου θά 'ρθω μιαν αυγή | για να σου πάρω ένα φιλί και να με πάρεις πάλι. | Αγάπη μου, αγάπη μου, η νύχτα θα μας πάρει, | τ' άστρα κι ο ουρανός, το κρύο το φεγγάρι. | Θα σ' αγαπώ, θα ζω μες στο τραγούδι | θα μ' αγαπάς, θα ζεις με τα πουλιά | θα σ' αγαπώ, θα γίνουμε τραγούδι | θα μ' αγαπάς, θα γίνουμε πουλιά. | Ο ποταμός είναι ρηχός | κι ο ωκεανός είναι μικρός | να πάρουν τον καημό μου. | Να διώξουνε τα μάτια σου | να πνίξουνε τους όρκους σου | από το λογισμό μου.

Επιμέλεια: Νίκος Ταξείδης